အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တာလဲ။

ဒီနေ့သမိုင်း

အောက်တိုဘာ ၂၈

ပြက္ခဒိန်

၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဘိုင်ဇန်တိုင်းစစ်သားများက အန်တီအုပ်မြို့ (ယနေ့ခေတ် ဆီးရီးယားနိုင်ငံ) ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။

ဟင်နရီမင်းကြီးက ဆန့်ကျင်ဘုရင်ကျော်ကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်း

၁၀၆၁ ခုနှစ်တွင် သန့်ရှင်းသော ရောမအင်ပါယာမင်း ဟင်နရီမင်းကြီးက ပါမာမြို့ ဂိုဏ်းချုပ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘုရင်ကျော် ဟိုနိုရီယပ်စ် (၂) တို့ကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။

ဘုရင်ဟင်နရီ (၃) နန်းတက်ခြင်း

၁၂၁၆ ခုနှစ်တွင် ကိုးနှစ်အရွယ် ဟင်နရီ (၃) သည် သူ၏ဖခင် ဘုရင်ဂျွန်မင်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဂလော့စတာကသီဒါရယ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် အင်္ဂလန်ဘုရင်အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့သည်။ ၁၂၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် နန်းတက်ပွဲ ကျင်းပခဲ့သည်။

၁၂၆၅ ခုနှစ်တွင် ပုန်ကန်မှုခေါင်းဆောင် ဆိုင်မွန်ဒီမွန်ဖို့ လက်သတ်ခံရသူ၏ ဇနီးဖြစ်ပြီး ဘုရင်ဟင်နရီ (၃) ၏ နှမဖြစ်သူ အဲလီနာ ဒီ မွန်ဖို့သည် ဒိုဗာရဲတိုက်ဝိုင်းရံခံရမှု အဆုံးသတ်ရန် ညှိနှိုင်းပြီးနောက် အင်္ဂလန်မှ ထွက်ခွာကာ ပြင်သစ်သို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံခဲ့ရသည်။ [1]
၁၄၂၀ ခုနှစ်တွင် ပေကျင်းမြို့ကို ယုံလ်လီ ဧကရာဇ်လက်ထက် မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ၏ မြို့တော်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။

၁၄၄၉ ခုနှစ်တွင် ခရစ်ယာန် (၁) သည် ကိုပင်ဟေဂင်မြို့ရှိ ကျွန်ုပ်တို့သခင်မဘုရားကျောင်းတွင် ဒိန်းမတ်ဘုရင်အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့ပြီး အိုလ်ဒင်ဘတ်မင်းဆက် (ယနေ့ထိတိုင် ဒိန်းမတ်ထီးနန်းကို ဆက်လက်အုပ်စိုးလျက်ရှိ) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ဘရပ်စ်တမ်တိုက်ပွဲ

၁၄၆၇ ခုနှစ်တွင် ဘရပ်စ်တမ်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဘာဂန်ဒီဆိုးသွမ်းမင်း ချားလ်စ်သည် ယနေ့ခေတ် ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ ဆင့်ထရူအင်ဒင်အနီးရှိ လီအိဂ်မြို့စား ဘုရင်ခံဂိုဏ်းချုပ်ကို အနိုင်ရခဲ့သည်။

၁၅၁၆ ခုနှစ်တွင် ယူနစ်ခန်းတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဆီနန်ပါရှာဦးဆောင်သော တူရကီတပ်ဖွဲ့များက ဂါဇာမြို့အနီးရှိ မမ်လပ်တပ်ဖွဲ့များကို အနိုင်ရခဲ့သည်။
၁၅၃၁ ခုနှစ်တွင် အမ်ဘာဆယ်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အီမာမ် အဟ်မဒ် အိဗ်ရာဟီမ် အလ်ဂါဇီက အီသီယိုးပီးယားဧကရာဇ် လက်ဘ်နာ ဒင်ဂယ်လ်၏ တပ်ဖွဲ့များကို အနိုင်ရကာ အီသီယိုးပီးယား၏ တောင်ပိုင်းဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၅၃၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကတိုက်ရှိ ပထမဆုံးတက္ကသိုလ်ဖြစ်သော ယူနီဗာစီဒဒ် စန်တို တိုမတ်စ် ဒီ အာကွီနို ကို စန်တိုဒိုမင်းဂိုမြို့တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၅၉၅ ခုနှစ်တွင် ဂျူးဂျူးတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထရန်စီလ်ဗေးနီးယားမှ ဆစ်ဂစ်စမန်ဘက်သာရီက တူရကီတပ်ဖွဲ့များကို အနိုင်ရခဲ့သည်။

နန်းတွင်းလူတီသမား

၁၆၁၂ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှဘုရင် ဂျိမ်း (၁) က တေးပညာရှင် ရောဘတ်ဒေါ်လန်ကို နန်းတွင်းလူတီသမားအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

၁၆၁၉ ခုနှစ်တွင် ဟာဆက်ကူရာ ဆွန်နာဂါ ဦးဆောင်သော ဂျပန် ခေ့ချိုးသံတမန်အဖွဲ့သည် အာကာပူလ်ကိုမြို့သို့ ဂျပန်တည်ဆောက်သော ဒေးတီးမြင်းရထားသင်္ဘောဖြင့် ဆန်ဒိုင်းမြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
၁၆၂၈ ခုနှစ်တွင် ဟူဂူးနော့ခိုင်ခံ့ရာဒေသဖြစ်သော လာရိုရှယ်မြို့သည် ကာဒီနယ်ရီချီလီးယူးအား လက်နက်ချခဲ့သည်။
၁၆၃၆ ခုနှစ်တွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်လွှတ်တော်၏ မဲဆန္ဒဖြင့် ကင်းဘရစ်ချ်မြို့ရှိ ဟားဗက်တက္ကသိုလ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ရိုင်ပန်စာချုပ်

၁၆၄၀ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘုရင် ချားလ်စ် (၁) က စကော့လူမျိုး ကတိတော်ဝင်ပဋိညာဉ်ခံများနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ဒုတိယဘုရင်ခံဂိုဏ်းချုပ်များစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။

၁၆၄၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် အင်ဒီးယန်းများအတွက် ပထမဆုံး ပရိုတက်စတင့်ချာ့ခ်ျအသင်းတော် ညီလာခံကို မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၆၆၄ ခုနှစ်တွင် ယော့ခ်နှင့် အဲလ်ဘာနီမင်းသား၏ ရေကြောင်းတပ်ရင်း (နောင်တွင် ရိုရယ်မရိန်းတပ်ဖွဲ့ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၆၈၀ ခုနှစ်တွင် စိန့်မေရီချာ့ခ်ျကို မဒရပ်မြို့ရှိ ဖို့စိန့်ဂျော့ရဲတိုက်တွင် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေခဲ့ပြီး ယခုအခါ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ အသက်အကြီးဆုံး ဗြိတိသျှအဆောက်အဦဖြစ်သည်။

ဂါလီဗာခရီးသွားမှတ်တမ်း

၁၇၂၆ ခုနှစ်တွင် ဂျိုနာသန်ဆွစ်ဖ်၏ “ဂါလီဗာခရီးသွားမှတ်တမ်း” စာအုပ်ကို လန်ဒန်မြို့ရှိ ဘင်ဂျမင်မော့ထ်မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၁၇၄၀ ခုနှစ်တွင် အီဗန်န် (၆) သည် ရုရှားဇာဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ [OS=Oct 17]
၁၇၄၆ ခုနှစ်တွင် ပီရူးနိုင်ငံရှိ လီမာနှင့် ကာလာအိုမြို့များသည် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ပြီး လူ ၁၈,၀၀၀ သေဆုံးခဲ့သည်။

၁၇၉၀ ခုနှစ်တွင် နယူးယော့ခ်ပြည်နယ်သည် ဗာမွန်ပြည်နယ်အတွက် တောင်းဆိုမှုများကို ဒေါ်လာ ၃၀,၀၀၀ ဖြင့် စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။

ဝါဂျမ်းစစ်

၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် အီလိုင်ဝှစ်တနီသည် ဝါဂျမ်းများမှ ဝါအမျှင်များကို ဆွဲထုတ်ရန် အသုံးပြုသော ဝါဂျမ်းစစ်စက်အတွက် မူပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားခဲ့သည်။ [1]

အာရုံခံစားမှုနှင့် ဆင်ခြင်တုံတရား

၁၈၁၁ ခုနှစ်တွင် ဂျိန်းအော်စတင်း၏ “အာရုံခံစားမှုနှင့် ဆင်ခြင်တုံတရား” ဝတ္ထုကို ဘုရင်ခံအုပ်ချုပ်သူ (နောက်ပိုင်းတွင် ဂျော့ချ် (၄)) မှ ပထမဆုံးအကြိမ် ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထိုဘုရင်ခံအုပ်ချုပ်သူသည် စာအုပ်ကို နှစ်သက်သူဖြစ်သည်။

ကလာရာဝီခ်၏ ပထမဆုံးဖျော်ဖြေပွဲ

၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင် ကိုးနှစ်အရွယ် ကလာရာဝီခ်သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ လိုက်ပဆစ်မြို့ရှိ ဂီဝမ်ဟန်းဟောက်စ် ဖျော်ဖြေရေးခန်းမတွင် ပီယာနိုဖျော်ဖြေပွဲဖြင့် သူမ၏ တရားဝင် ပထမဆုံးဖျော်ဖြေပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ဆွမ်မြစ်ကိုလိုနီ (ယခုခေတ် အနောက်ဩစတြေးလီးယားပြည်နယ် ပင်ဂျာရာမြို့) တွင် ပင်ဂျာရာတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှကိုလိုနီသမားများက ဌာနေတိုင်းရင်းသား ၁၄ ဦးမှ ၄၀ ဦးအထိ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
၁၈၃၅ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဆက်ပီရှန်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဂျိမ်းဘိုဝီနှင့် ဂျိမ်းဖန်နင်ဦးဆောင်သော ပုန်ကန်သူများက ယခုခေတ် တက္ကဆက်ပြည်နယ် ဆန်အန်တိုနီးယိုးမြို့၏ တောင်ဘက် ၂ မိုင် (၃.၂ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ ကွန်ဆက်ပီရှန်သာသနာပြုစခန်းတွင် မက္ကဆီကိုတပ်ဖွဲ့များကို အနိုင်ရခဲ့သည်။
၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် ရှေ့ပြေးလမ်းပြများသည် ဆီ에�ာနီဗားဒတောင်တန်းတွင် နှင်းမုန်တိုင်းဒဏ်ခံခဲ့ရပြီး ၄၂ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် စပိန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးမီးရထားလမ်းဖြစ်သော ဘာစီလိုနာနှင့် မတ်တာရိုအကြား မီးရထားလမ်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ပြင်သစ်မှော်အတတ်

၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်မှော်ဆရာ ဂျွန်ယူဂျင်ရောဘတ်ဟူဒင်သည် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ အယ်လ်ဂျီးရီးယား မာရာဘုတ်များအတွက် ဖျော်ဖြေပွဲပြုလုပ်ကာ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၏ ဩဇာကို ကျဆင်းစေရန်နှင့် ပြင်သစ်မှော်အတတ်က ပိုပြင်းထန်ကြောင်း သူတို့ကို ယုံကြည်စေခဲ့သည်။

၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် အာရ်အိပ်ချ်မေစီအဖွဲ့သည် နယူးယော့ခ်မြို့ ၆လမ်းရှိ ၎င်း၏ပထမဆုံးဆိုင်ကို စုစုပေါင်းရောင်းအား ဒေါ်လာ ၁၁.၀၆ ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် ဝါဟက်ချီတိုက်ပွဲတွင် ၈၆၅ ဦး သေဆုံးဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် တင်နက်ဆီပြည်နယ် ဝါဟက်ချီတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ် ဒုတိယဖေယာအုတ်တိုက်ပွဲသည် သေဆုံးဒဏ်ရာရသူ ၁၅၅၄ ဦးဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယနယူတန်းနီးယားတိုက်ပွဲ (အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ်) သည် မစ်ဆိုရီပြည်နယ် နယူတန်ကောင်တီတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် ပင်ဆယ်လ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်ရှိ မိုင်မိုနီဒီးစ်ကောလိပ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပထမဆုံး ဂျူးကောလိပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် အဲသလက်တစ်အသင်းသည် အမေရိကန်အသင်းချုပ်တွင် ၎င်း၏ပထမဆုံးရာသီကစားပွဲ၌ ဒေါ်လာ ၂၂,၀၀၀ အမြတ်အစွန်းရရှိခဲ့သည်။

၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် လစ်ဗာတီရုပ်တုကို သမ္မတဂရိုဗာကလီဗလန်က ရည်စူးခဲ့ပြီး နယူးယော့ခ်မြို့တွင် ပထမဆုံးကွန်ဖက်တီ (တစ်ကာတိပ်ဖဲ) ချီတက်ပွဲဖြင့် ကျင်းပခဲ့သည်။

၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ မီနိုအိုဝါရီဒေသတွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး လူ ၇,၃၀၀ သေဆုံးခဲ့သည်။
၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ချီကာဂိုမြို့တော်ဝန် ကာတာဟာရီဆင် (၃) ကို မကျေမနပ်ဖြစ်နေသော ထောက်ခံသူ ပက်ထရစ်ယူဂျင်ပရင်ဒါဂတ်စ်က အိမ်တွင်လုပ်ကြံခဲ့သည်။

ပေသရုရှ်ကီး၏ ပါသက်တိတ်သံစုံတီးဝိုင်း

၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ပီယိုတာအိုင်လစ်ချိုင်ကိုဗ်စကီးသည် ရုရှားနိုင်ငံ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့တွင် သူ၏သေဆုံးခြင်း ၉ ရက်အလိုတွင် ဘီမိုင်နာတေးသွားရှိသော သူ၏ပါသက်တိတ်အမည်ရှိ ဆဌမမြောက်သံစုံတီးဝိုင်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဦးဆောင်တီးခတ်ခဲ့သည်။

၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပါရီမြို့၌ ကျင်းပသော ဒုတိယခေတ်သစ်နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲသည် ငါးလကြာပြီးနောက် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ဖွင့်ပွဲ သို့မဟုတ် ပိတ်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့ခြင်းမရှိပေ။
၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် စိန့်လူးဝစ်ရဲတပ်ဖွဲ့က စုံထောက်နည်းလမ်းအသစ်ကို စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ လက်ဗွေရာများ။
၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယမ်-ဗြိတိသျှ “ယူနီယံ မီနီရီ ဒူ ဟောက် ကာတန်ဂါ” သတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီကို ယခုခေတ် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဒေလီတယ်လီဂရက်အရှုပ်တော်ပုံ

၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်သတင်းစာ ဒေလီတယ်လီဂရက်သည် ဂျာမနီဧကရာဇ် ဝီလဟမ် (၂) နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုဧကရာဇ်က သူကိုယ်တိုင်သည် ဗြိတိန်နှင့် သင့်မြတ်သော်လည်း ဂျာမန်လူမျိုးများက ရန်လိုသည်ဟု ညွှန်းဆိုခဲ့ပြီး နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အရှုပ်တော်ပုံဖြစ်စေခဲ့သည်။

၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ကယ်လ်ဂရီတိုက်ကျွဲအသင်းမှ ဘီဒေါ်ဘီသည် ပွဲစဉ်တစ်ခုတွင် တစ်ချက်နှိပ်ဂိုး ၁၀ ဂိုးကန်ခဲ့သည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဂျော့ဟာရီမန်၏ “ခရေဇီကတ်” ရုပ်ပြောကာတွန်းသည် နယူးယော့ခ်အဝါဂျာနယ်တွင် စတင်ဖော်ပြခဲ့သည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်တိုက်သင်္ဘော ဂိုးဘင်သည် ပင်လယ်နက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဟောင်ဝပ်တက္ကသိုလ်တွင် တည်ထောင်သော အိုမီဂါပစီဖိုင်ဖိုင်အသင်းကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

တောင်တန်းသံစုံတီးဝိုင်း

၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ရစ်ချတ်စထရောက်၏ တေးသွား “တောင်တန်းသံစုံတီးဝိုင်း” ကို ဘာလင်မြို့တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် တီးခတ်ခဲ့သည်။

၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလီးယားအစိုးရက မဖြစ်မနေစစ်မှုထမ်းဆောင်ရေးအဆိုပြုချက်အတွက် ထောက်ခံမှုရရှိရန် အမျိုးသားဆန္ဒခံယူပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ငြင်းပယ်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဩစတြီးယား-ဟန်ဂေရီပြိုကွဲသောအခါ ချက်ကိုစလိုဗားကီးယားနိုင်င